Είναι γεγονός: Social media άρχισαν τη μαζική εκαθάρριση των ψεύτικων διαφιμήσεων
- 26/05/2020, 17:48
- SHARE
![Είναι γεγονός: Social media άρχισαν τη μαζική εκαθάρριση των ψεύτικων διαφιμήσεων](https://www.fortunegreece.com/wp-content/uploads/2019/06/twitter-292994_1920.jpg)
Στο πλαίσιο της δέσμευσής της για την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντόνισε τον έλεγχο των ιστοτόπων, για τον εντοπισμό περιεχομένου που προωθεί στους καταναλωτές ψευδείς ισχυρισμούς ή προϊόντα απάτης που συνδέονται με τον κορωνοϊό.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μετά την πρόσκληση της Επιτροπής, οι πλατφόρμες αφαίρεσαν ή μπλόκαραν εκατομμύρια παραπλανητικές διαφημίσεις ή αναρτήσεις προϊόντων.
Η σάρωση που διενέργησε το Δίκτυο Συνεργασίας για την Προστασία των Καταναλωτών (CPC) περιλάμβανε δύο μέρη: υψηλού επιπέδου έλεγχο των διαδικτυακών πλατφορμών και σε βάθος ανάλυση συγκεκριμένων διαφημίσεων και ιστοτόπων που συνδέονται με προϊόντα για τα οποία υπάρχει υψηλή ζήτηση λόγω του κορωνοϊού.
Ο Επίτροπος Δικαιοσύνης, κ. Ντιντιέ Ρεντέρς, δήλωσε σχετικά:
«Οι μεγαλύτερες διαδικτυακές πλατφόρμες απάντησαν θετικά στην έκκληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης και των παραπλανητικών προσφορών και απέδειξαν τη σαφή τους δέσμευση για την αφαίρεση επιβλαβούς περιεχομένου. Ωστόσο, όπως έδειξε η πρόσφατη σάρωση, οι ανέντιμοι έμποροι βρίσκουν συνεχώς νέους τρόπους για την εκμετάλλευση των αδυναμιών των καταναλωτών, την παράκαμψη των αλγοριθμικών ελέγχων και τη δημιουργία νέων ιστοτόπων. Εν μέσω μιας πανδημίας παγκόσμιων διαστάσεων, ως καταναλωτές πρέπει να γνωρίζετε ότι δεν υπάρχουν διαδικτυακές θαυματουργές θεραπείες. Είμαι ευγνώμων που οι εθνικές αρχές προστασίας των καταναλωτών διατηρούν υψηλό επίπεδο εγρήγορσης και συνεργάζονται με την Επιτροπή για την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο».
Οι αρχές προστασίας των καταναλωτών 27 χωρών συμμετείχαν στον έλεγχο υψηλού επιπέδου των πλατφορμών και υπέβαλαν 126 απαντήσεις σχετικά με τις εταιρείες με τις οποίες η Επιτροπή βρίσκεται σε τακτική επαφή αλλά και με πλατφόρμες εθνικής εμβέλειας.
Έμφαση δόθηκε στον έλεγχο των προσφορών που αφορούν προστατευτικές μάσκες και καλύμματα, απολυμαντικά υγρά, διαγνωστικά τεστ, τρόφιμα, συμπληρώματα διατροφής και μη εδώδιμα προϊόντα με υποτιθέμενη θεραπευτική δράση που συνδέεται με τον κορωνοϊό.
Απέναντι στις τοξικές «πληροφορίες», οι επιστήμονες περνούν στην αντεπίθεση
Να μια πρωτότυπη κίνηση απέναντι στα fake news και στις μολυσμένες «ειδήσεις».
Ο ερευνητής στην Βιοχημεία Mathieu Rebeaud χρησιμοποίησε φωτογραφίες με γάτες και την δηκτική του ειρωνεία για να πολλαπλασιάσει τους ακολούθους του στο Twitter από την αρχή της πανδημίας Covid-19. Στόχος του ήταν ο διαχωρισμός των πληροφοριών από τις τοξικές «πληροφορίες».
Εξηγεί, εκλαϊκεύει, ξεδιαλέγει για να απομονώσει και να αντιμετωπίσει τα σφάλματα, τις ψευδείς πληροφορίες, τις θεωρίες συνωμοσίας…Εδώ και μερικές εβδομάδες, πλήθος γιατρών, πανεπιστημιακών και θεσμών έχουν διευρύνει και προσαρμόσει την επιστημονική ενημέρωση, ποντάροντας στην παιδαγωγική αντιμετώπιση, παρά στην αυθεντία, για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Με την πανταχού παρουσία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, πρέπει να επιταχύνουμε, να αντεπιτεθούμε και να χρησιμοποιήσουμε το Twitter, το Facebook ή το YouTube για να περάσουμε απλά μηνύματα πρόληψης, να θέσουμε τις βάσεις της Ιολογίας και της επιστημονικής διαχείρισης, δηλώνουν οι ειδικοί.
Για την πανδημία, «οι θεωρίες συνωμοσίας δίνουν πλήρεις, απλές και φαινομενικά έλλογες και στέρεες εξηγήσεις» που φαινομενικά έρχονται «σε απόλυτη αντίθεση με την διαθέσιμη επιστημονική γνώση, η οποία είναι πολύπλοκη, σποραδική , μεταβαλλόμενη και γεμάτη αντιφάσεις», συνοψίζει η ερευνήτρια του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι Kinga Polynczuk-Alenius.
«Σε αυτήν την περίοδο της αβεβαιότητας, είναι ιδιαίτερα αναγκαία η ταχεία διανομή αξιόπιστης πληροφορίας», είχε προειδοποιήσει από τον Φεβρουάριο η βρετανική ιατρική επιθεώρηση The Lancet.
Αλλά πώς να συμφιλιωθεί ο -μακρύς- χρόνος των επιστημονικών δημοσιεύσεων με την έννοια του χρόνου του ευρέος κοινού, που είναι συνηθισμένο στις αστραπιαίες ταχύτητες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και απαιτεί στέρεες και οριστικές απαντήσεις.
«Πώς να επικοινωνήσει κανείς στην συγκυρία αυτή της ακραίας αβεβαιότητας;», λέει ο Mikael Chambru, ειδικός επιστημονικής επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Grenoble-Alpes.
Δεν υπάρχει άλλη επιλογή
Σε κάθε περίπτωση, «δεν έχουμε επιλογή», λέει ο Jean-Gabriel Ganascia, πρόεδρος της επιτροπής ηθικής του CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique της Γαλλίας).
«Πρέπει να εκμεταλλευθούμε τα πάντα», λέει ο Jean-Francois Chambon, γιατρός και διευθυντής επικοινωνίας του Ινστιτούτου Παστέρ, που δεν είχε άλλη επιλογή από την κατηγορηματική διάψευση τον Μάρτιο ενός τοξικού βίντεο που κατηγορούσε τον επιστημονικό θεσμό ότι «δημιούργησε» τον SARS-Cov-2.
Αν η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του Ιντερνετ από την επιστημονική κοινότητα δεν γεννήθηκε μαζί με την πανδημία, αυτή την διεύρυνε, την ενίσχυσε, την επιτάχυνε και την έκανε περισσότερο ορατή.
«Το Twitter, ήταν ήδη κάτι που χρησιμοποιούσα , αλλά είναι αλήθεια ότι ήμουν πολύ λιγότερο παρών πριν από την Covid-19 », εξηγεί ο Mathieu Rebeaud , του Πανεπιστημίου της Λοζάνης.
Για τους 14.000 followers του δεν διστάζει να αναλύει επιστημονικές μελέτες μέσω των threads που επιτρέπουν την ανάρτηση σειράς μηνυμάτων.
Πολλοί σαν αυτόν κάνουν το ίδιο. Μεταξύ των γιατρών ή ερευνητών που εξηγούν, εκλαϊκεύουν ή συζητούν για θέματα της Covid-19, οι Γάλλοι «Apothicaire amoureux» και Jeremy Descoux ή η ολλανδή μικροβιολόγος Elisabeth Bik.
Στις 22 Μαΐου, λίγες ώρες μετά την δημοσίευση της μεγάλης έρευνας για τα αποτελέσματα της χλωροκίνης και της υδροξυχλωροκίνης, η ολλανδή μικροβιολόγος έσπευσε να τουιτάρει την περίληψη συνοψίζοντας σε μία φράση: «λιγότερη επιβίωση και περισσότερες κοιλιακές αρρυθμίες».
Οι περισσότερες ιστοσελίδες κυβερνήσεων ή υγειονομικών υπηρεσιών αφιερώνουν πολλές σελίδες στην εκστρατεία κατά των ψευδών και τοξικών «πληροφοριών, που επίσης εξαφανίζονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Για την κρίση, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έκανε συμφωνία με την Facebook για την δημοσίευση απευθείας μηνυμάτων μέσω των εφαρμογών WhatsApp και Messenger. Στον Τύπο, επιστήμονες και γιατροί απαντούν καθημερινά σε ερωτήσεις για να διαψεύσουν ψευδή και τοξική «πληροφόρηση» σχετικά με τον ιό.
Σχετικά με την παραπληροφόρηση, «δεν είχαμε ειδικό μηχανισμό, αλλά στήσαμε μία ειδική σελίδα πολύ γρήγορα…καταλάβαμε ότι υπήρχε πληθώρα «fake news» για το θέμα», εξηγεί ο Jean-Francois Chambon, γιατρός και διευθυντής επικοινωνίας του Ινστιτούτου Παστέρ. Η σελίδα έχει πλέον 16.000 συνδρομητές, έναντι των συνήθων 4.000.
Διαπαιδαγώγηση
Όμως, η μεταβολή δεν είναι ποσοτική, εξηγεί ο Mikael Chambru. Επισημαίνει ότι οι επιστήμονες που συμμετέχουν στον διάλογο «επιδιώκουν να μοιραστούν τις επιστημονικές γνώσεις με στόχο την ενίσχυση της επιστημονικής κουλτούρας του κοινού και προσφέροντας τα κλειδιά της ανάγνωσης , στην θέση της κατάχρησης της αυθεντίας».
Εξ ου και οι επαναλαμβανόμενες προσπάθειες πολλών να υπενθυμίζουν με σειρά tweet τους κανόνες που καθιστούν μία μελέτη περισσότερο ή λιγότερο αξιόπιστη ανάλογα με το αν σέβεται λίγο, πολύ ή καθόλου τις αρχές της επιστημοσύνης.
Ομως, η μάχη μοιάζει συχνά άνιση. «Η αποδόμηση μιας «ανοησίας» χρειάζεται 10 φορές περισσότερη ενέργεια από την ανάρτησή της», συνοψίζει ο Mathieu Rebeaud επαναλαμβάνοντας το συμπέρασμα μίας μελέτης της επιθεώρησης Science, που τόνιζε το 2018 ότι «τα ψέματα διασπείρονται ταχύτερα από την αλήθεια».
Εκκλήσεις για πρόληψη
Μία εκλαϊκευμένη επιστημονική ανακοίνωση δεν πρέπει να είναι το μοναδικό αντίδοτο για την αντιμετώπιση των fake news, λέει η ιταλίδα ερευνήτρια Mafalda Sandrini, ζητώντας την επανεξέταση της διδασκαλίας των επιστημών, ώστε το κοινό να είναι λιγότερο ευάλωτο στις τοξικές «πληροφορίες».