Τι είναι το Διαβατήριο Ψηφιακών Προϊόντων και πώς θα αλλάξει για πάντα τον τρόπο που καταναλώνουμε
- 29/03/2025, 11:00
- SHARE

Τον Ιούλιο του 2024, ο κανονισμός Ecodesign for Sustainable Products (ESPR) έγινε νόμος στην Ευρώπη, επιβάλλοντας την εφαρμογή των Διαβατηρίων Ψηφιακών Προϊόντων (DPP). Τι είναι όμως το Διαβατήριο Ψηφιακού Προϊόντος; Ουσιαστικά, είναι ένα ψηφιακό αρχείο που περιέχει κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με τον κύκλο ζωής ενός προϊόντος. Μέχρι το 2027, όλα τα είδη μόδας που θα εισέλθουν στην αγορά της ΕΕ θα απαιτούν Διαβατήριο Ψηφιακού Προϊόντος, με λεπτομερή στοιχεία υλικών, κατασκευής, αλυσίδας εφοδιασμού, περιβαλλοντικών επιπτώσεων και οδηγίες στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Τα ρούχα, τα υποδήματα και τα υφάσματα αποτελούν μέρος του πρώτου κύματος εφαρμογής, με άλλα προϊόντα όπως έπιπλα, στρώματα, απορρυπαντικά και καλλυντικά να ακολουθούν, με βάση τις δυνατότητες ανακύκλωσης.
Η βιωσιμότητα, ωστόσο, δεν είναι στο μυαλό των καταναλωτών όταν αγοράζουν μόδα, καθώς οι συνεχιζόμενες πιέσεις κόστους έχουν μετακινήσει την εστίασή τους προς την αξία. Ως μέρος αυτής της αλλαγής, οι καταναλωτές έχουν υιοθετήσει πιο ευσυνείδητες συμπεριφορές αγορών, όπως η αγορά λιγότερων αλλά καλύτερης ποιότητας ειδών και η συμβολή στις κυκλικές τάσεις της μόδας μεταπωλώντας τα είδη μόδας τους. Αν και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες δεν οδηγούν πρωτίστως αυτές τις συμπεριφορές, θέτουν τα θεμέλια για τις αρχές πίσω από την επιτυχή υιοθέτηση των Διαβατηρίων Ψηφιακών Προϊόντων (DPPs).
Τα DPP για τη μόδα θα πρέπει να περιλαμβάνουν πολλά δεδομένα. Εκτός από τη διαδικασία παραγωγής και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, τα ψηφιακά διαβατήρια προϊόντων της ΕΕ θα απαιτούν επίσης βαθμολογία ανθεκτικότητας και σύνδεση με την κυκλική οικονομία. Για τους λιανοπωλητές, ο σχεδιασμός αποτελεσματικών Διαβατηρίων Ψηφιακών Προϊόντων θα συνεπάγεται μια λεπτή ισορροπία μεταξύ της παροχής ολοκληρωμένων πληροφοριών.
Η Mintel ζήτησε από τους καταναλωτές να σκεφτούν τις πληροφορίες στις ετικέτες των ρούχων και τι θα επηρέαζε αν αγόραζαν ή όχι το προϊόν. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι Βρετανοί έχουν περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να ενδιαφερθούν για την ανθεκτικότητα ενός ρούχου και τον τρόπο φροντίδας του, παρά για τις περιβαλλοντικές του επιπτώσεις. Με βάση τα ευρήματα της έρευνας το 51% των καταναλωτών στο Ηνωμένο Βασίλειο ενδιαφέρεται για την ανθεκτικότητα των ειδών ένδυσης και ποσοστό 22% ενδιαφέρεται για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προϊόντων ένδυσης κατά την αγορά.
«Αυτό που είναι πραγματικά ισχυρό για τα DPP είναι η εμπορική πτυχή», λέει ο Jamie Beck, αντιπρόεδρος της Βιωσιμότητας και Συμμόρφωσης της Fabacus. Ένας βασικός οδηγός αγοράς για τις γυναίκες όταν εξετάζουν τις πληροφορίες στις ετικέτες των ρούχων είναι ο τρόπος φροντίδας ενός αντικειμένου. Αυτή είναι μια κρίσιμη ευκαιρία για τα DPP να παρέχουν πρόσθετη αξία στους αγοραστές. Έρευνα δείχνει ότι το 45% των γυναικών που αγοράζουν ρούχα ενδιαφέρονται για το πώς να φροντίσουν ένα αντικείμενο. Καθώς οι έμποροι λιανικής μπορούν να επιλέξουν να εμφανίσουν μια εξατομικευμένη δημόσια άποψη του DPP τους προσαρμοσμένης στην πελατειακή βάση τους, οι λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο πλύσης και φροντίδας των ρούχων για να διαρκέσουν περισσότερο θα πρέπει να είναι το επίκεντρο των επωνυμιών γυναικείων ενδυμάτων.
Οι νεότεροι καταναλωτές, ιδιαίτερα η Gen Z, σε ποσοστό 24%, δείχνουν πολύ υψηλότερα επίπεδα ενδιαφέροντος για την αγορά ρούχων με πληροφορίες στην ετικέτα σχετικά με το τέλος του κύκλου ζωής τους, σε σύγκριση με τον μέσο αγοραστή. Καθώς τα Διαβατήρια Ψηφιακών Προϊόντων θα πρέπει να περιλαμβάνουν λεπτομέρειες για επιλογές στο τέλος του κύκλου ζωής τους, οι επωνυμίες μπορούν να το αξιοποιήσουν για να αλληλεπιδράσουν με νεότερο κοινό και να εξορθολογίσουν τη διαδικασία μεταπώλησης. Επιπλέον, τα DPP θα επιτρέπουν επίσης στις εταιρείες να διατηρούν επαφή με τους πελάτες και να τους προσφέρουν κυκλικές επιλογές μετά την πώληση, όπως επισκευές. Αυτό ανοίγει ευκαιρίες για τη δημιουργία εσόδων από ολόκληρο τον κύκλο ζωής του προϊόντος, ενώ ενισχύει τη συναισθηματική σχέση που έχουν οι άνθρωποι με τα ρούχα τους μέσω των υπηρεσιών ανακύκλωσης και εξατομίκευσης.
Σύμφωνα με την Mintel τα άτομα υψηλότερου εισοδήματος είναι πιο πιθανό να δώσουν προτεραιότητα στις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις όταν λαμβάνουν αποφάσεις αγοράς. Εκτιμούν επίσης τη διαφάνεια και ωθούνται περισσότερο να αγοράσουν ένα ρούχο εάν έχει πληροφορίες στην ετικέτα σχετικά με το πού κατασκευάστηκε το αντικείμενο.
Τα πρόσθετα οφέλη από την κατοχή της ψηφιακής ταυτότητας ενός προϊόντος, τόσο για υπηρεσίες μετέπειτα φροντίδας όσο και για μεταπώληση, θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν τους καταναλωτές από το να αγοράζουν απομιμήσεις. Για παράδειγμα, η βρετανική μάρκα υποδημάτων Loake αποφάσισε να διαθέσει DPP σε ολόκληρη τη γκάμα της τον Αύγουστο του 2024 για να προωθήσει τη δεξιοτεχνία που καθορίζει την επωνυμία της.
Ενδιαφέρον έχει επίσης ένα ακόνη εύρημα. το 64% των καταναλωτών αγοράζει έπιπλα όταν γνωρίζει ότι είναι κατασκευασμένα με βιώσιμο τρόπο ενώ εκτιμάτια ότι τα DPP θα επηρεάσουν και τη βιομηχανία ομορφιάς. Το τμήμα Consulting της Mintel, υποστηρίζει ότι η βιομηχανία ομορφιάς θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη να πατήσει το κουμπί το νωρίτερο το 2027 ή, πιο πιθανό, το 2030 το αργότερο. Σήμερα, μόνο το 15% των καταναλωτών ομορφιάς στο Ηνωμένο Βασίλειο δηλώνουν πολύ σίγουροι ότι γνωρίζουν τι είναι ένα βιώσιμο προϊόν ομορφιάς και το 49% δίνει προτεραιότητα στην άνεση έναντι της βιωσιμότητας όταν επιλέγουν τα προϊόντα ομορφιάς τους. Υπάρχουν ήδη αρκετές επωνυμίες ομορφιάς που παρέχουν ήδη υποδειγματικά επίπεδα διαφάνειας, αλλά μόνο μία, η Ulé που παρέχει στους καταναλωτές DPP μετά την αγορά, αναφέρει η Mintel.