Τι σηματοδοτεί η εξαήμερη εργασία για την Ελλάδα και τον κόσμο
- 23/07/2024, 13:14
- SHARE
![Τι σηματοδοτεί η εξαήμερη εργασία για την Ελλάδα και τον κόσμο](https://www.fortunegreece.com/wp-content/uploads/2024/03/construction-worker-569126_1280.jpg)
Στην εξαήμερη εργασία, μια παγκόσμια ελληνική πρωτοτυπία, αναφέρεται με άρθρο της στο Project Syndicate η πρώην οικονομολόγος στην Παγκόσμια Τράπεζα και καθηγήτρια του Yale University, Pinelopi Koujianou Goldberg.
Όπως επισημαίνει, «μεγαλώνοντας στην Ελλάδα, μια από τις πιο χαρούμενες παιδικές μου αναμνήσεις ήταν η ανακοίνωση ότι η σχολική (και η εργάσιμη) εβδομάδα θα συρρικνωθεί από έξι ημέρες σε πέντε. Θυμάμαι επίσης ότι οι συμπατριώτες μου ήταν εξίσου ενθουσιασμένοι με την αλλαγή, οπότε με έκπληξη άκουσα ότι, βάσει νέου νόμου, οι εργοδότες σε αρκετούς τομείς ενδέχεται να εφαρμόσουν και πάλι εξαήμερη εργασία».
Αυτή η αλλαγή προκαλεί έκπληξη για πολλούς λόγους, σημειώνει η κυρία Koujianou Goldberg. «Πρώτα και κύρια, φαίνεται να αναιρεί μια γενική τάση για την προώθηση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, επιτρέποντας πιο ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας. Αρκετές κυβερνήσεις σε προηγμένες οικονομίες (Βέλγιο, Σιγκαπούρη και Ηνωμένο Βασίλειο) έχουν ανακοινώσει μικρότερες εβδομάδες εργασίας και άλλες (Γερμανία, Ιαπωνία, Ιρλανδία, Νότια Αφρική και Ισπανία) εξετάζουν παρόμοιες αλλαγές.
Δεύτερον, οι Έλληνες είναι γνωστοί ότι εκτιμούν την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και ήδη εργάζονται περισσότερες ώρες από άλλους Ευρωπαίους. Ο μέσος Έλληνας εργαζόμενος ξοδεύει 39,8 ώρες την εβδομάδα στη δουλειά, σε σύγκριση με τον μέσο όρο των 36,1 ωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τρίτον, αν και η σημερινή ελληνική κυβέρνηση είναι υπέρ των επιχειρήσεων και της ανάπτυξης, έχει δείξει πως σέβεται τα δικαιώματα και την πρόοδο των γυναικών, μια ομάδα που είναι πιθανό να επηρεαστεί αρνητικά από ένα μεγαλύτερο και λιγότερο ευέλικτο πρόγραμμα εργασίας.
Αυτή η ίδια κυβέρνηση έχει επίσης επιδείξει δέσμευση στη χάραξη πολιτικής με βάση τεκμήρια και τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν ότι οι μικρότερες εβδομάδες εργασίας και ένας πιο ισορροπημένος τρόπος ζωής συμβάλλουν στην υψηλότερη ικανοποίηση των εργαζομένων, την καλύτερη υγεία και τελικά τη μεγαλύτερη παραγωγικότητα».
Λοιπόν, τι εξηγεί αυτή την απροσδόκητη αλλαγή πολιτικής; διερωτάται η οικονομολόγος… Η ίδια η κυβέρνηση περιγράφει την κίνηση ως ένα «εξαιρετικό μέτρο», το οποίο όλοι γνωρίζουμε ότι είναι ένας ευφημισμός για μια «πολιτική έσχατης ανάγκης».
Όπως πολλές χώρες υψηλού εισοδήματος, η Ελλάδα αντιμετωπίζει οξεία έλλειψη εργατικού δυναμικού. Η κατάστασή της είναι ιδιαίτερα δεινή, λόγω της σημαντικής διαρροής εργατικού δυναμικού μετά την οικονομική κρίση του 2010 (περίπου 500.000 Έλληνες – το 5% του σημερινού πληθυσμού – εκτιμάται ότι έχουν φύγει), αλλά αυτό δεν είναι το μοναδικό ζήτημα.
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στο χαμηλό ποσοστό γεννήσεων και στη γήρανση του πληθυσμού – δημογραφικές συνθήκες που η ελληνική κυβέρνηση δικαίως χαρακτηρίζει ως «ωρολογιακή βόμβα». Σε συνδυασμό με τις βάσιμες απαιτήσεις για υψηλότερη ποιότητα ζωής και ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, καθώς οι άνθρωποι γίνονται πλουσιότεροι, η προσφορά εργασίας περιορίζεται.
Πώς πρέπει οι προηγμένες οικονομίες να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα; Σύμφωνα με την καθηγήτρια του Yale University, τέσσερις δυνατότητες υπάρχουν: Η πρώτη είναι να αγκαλιάσουμε την αυτοματοποίηση, με την υπόθεση ότι οι μηχανές, τα ρομπότ και η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν τελικά να καλύψουν τυχόν κενές θέσεις εργασίας.
Αλλά δεν μπορεί να εκτελεστεί κάθε εργασία από μια μηχανή ή ένα μοντέλο γλώσσας. Εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε ανθρώπους για να καλύψουν πολλές από τις λιγότερο επιθυμητές θέσεις χαμηλής ειδίκευσης στις κατασκευές ή στις βιομηχανίες τροφίμων και φιλοξενίας.
Η δεύτερη επιλογή είναι η αύξηση του μισθού των εργαζομένων. Τα βασικά οικονομικά μας διδάσκουν ότι όταν η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά, οι τιμές (σε αυτή την περίπτωση, οι μισθοί) ανεβαίνουν. Ωστόσο, οι υψηλότεροι μισθοί οδηγούν τελικά σε υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές, οι οποίες τείνουν να μην είναι δημοφιλείς, ειδικά σε μια εποχή που ο πληθωρισμός είναι πρωταρχικό μέλημα. Και σε μια μικρή ανοιχτή οικονομία όπως η Ελλάδα, οι υψηλότεροι μισθοί και τιμές θα είχαν επιπτώσεις στη διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Η τρίτη επιλογή είναι να ζητήσουμε από τους εργαζόμενους στις προηγμένες οικονομίες να εργάζονται περισσότερο, όπως έχει κάνει τώρα η Ελλάδα. Αν και αυτή η κίνηση φαίνεται να ανατρέπει τη γενική τάση για λιγότερες ώρες εργασίας την εβδομάδα, στην πραγματικότητα δεν διαφέρει τόσο από την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης.
Και στις δύο περιπτώσεις, οι αλλαγές πολιτικής δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς μεταξύ των εργαζομένων. Και στις δύο περιπτώσεις, οι άνθρωποι έστειλαν ένα σαφές μήνυμα ότι προτιμούν να μην επιδιώξουν υψηλότερο εισόδημα (στην περίπτωση της Ελλάδας, η έκτη εργάσιμη ημέρα έρχεται με premium μισθού 40%) παρά να εργαστούν περισσότερο από ό,τι έχουν συνηθίσει.
Αυτό μας αφήνει με την τέταρτη επιλογή, η οποία είναι να αυξήσουμε την προσφορά εργασίας αξιοποιώντας την ελεγχόμενη, νομιμοποιημένη μετανάστευση. Σε περιοχές που μαστίζονται από προσφυγικές κρίσεις και παράνομη μετανάστευση (όπως το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών), οι σωστά σχεδιασμένες πολιτικές μετανάστευσης έχουν τη δυνατότητα να σκοτώσουν με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Ωστόσο, τέτοιες πολιτικές φαίνονται επί του παρόντος εκτός συζήτησης. Ενόψει του γεωπολιτικού κατακερματισμού και των ανησυχιών για την εθνική ασφάλεια, οι χώρες κλείνουν όλο και περισσότερο τα σύνορά τους.
Υπενθυμίζεται για άλλη μια φορά ότι σε έναν παγκοσμίως διασυνδεδεμένο κόσμο, η διάκριση μεταξύ ξένου και εγχώριου είναι ισχνή. Τα προβλήματα που προέρχονται από άλλα μέρη του κόσμου έχουν σημαντικές επιπτώσεις στα εσωτερικά ζητήματα, και σε αυτήν την περίπτωση στις αγορές εργασίας.
Υπάρχει φυσικά και μια πέμπτη επιλογή, η οποία είναι οι άνθρωποι σε πλουσιότερες χώρες να περιορίσουν την κατανάλωση και την ανάπτυξή τους και να βασιστούν στους καρπούς της εργασίας που είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν. Κάτι τέτοιο θα παρείχε την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής που αναζητούν, καθώς και διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να έχουν το κέικ τους και να το φάνε. Αλλά αυτό δεν είναι δυνατό. Για να διατηρήσουν την τρέχουσα ποιότητα ζωής τους, οι πολίτες των χωρών υψηλού εισοδήματος πρέπει είτε να ανοίξουν τα σύνορά τους σε νέους μετανάστες είτε να εργαστούν περισσότερο. Δεδομένων των σημερινών παγκόσμιων εντάσεων, το εκκρεμές φαίνεται να κινείται προς την κατεύθυνση της περισσότερης εργασίας, είτε πρόκειται για υψηλότερα όρια συνταξιοδότησης είτε για μεγαλύτερη εβδομάδα εργασίας. Η Ελλάδα μπορεί να καθορίσει την τάση» σημειώνει η Pinelopi Koujianou Goldberg.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Το «καυτό» παρασκήνιο της απόφασης Μπάιντεν να αποσυρθεί
- Αγγίζει τα 356 δισ. ευρώ το χρέος της Ελλάδας – Παραμένει το υψηλότερο στην Ευρωζώνη
- Η επίδραση των Τεμπών: Μόλις το 8% των Ελλήνων χρησιμοποιεί τρένα για μεταφορά
Πηγή: Project Syndicate